enichdi
07-27-2009, 02:04 AM
Một trong những trở ngại lớn nhất của chúng ta khi học một ngoại ngữ là chúng ta quá…thông minh & có quá nhiều kinh nghiệm.
Quá thông minh: vì mình ko thể nào chấp nhận nghe một câu mà mình ko hiểu: cần phải hiểu một câu nói gì trước khi nghe tiếp câu thứ 2, nếu ko thì mình ko buồn nghe tiếp.
Quá kinh nghiệm: Cuộc đời đã dạy ta ko nghe những gì người khác nói mà chỉ hiểu những gì mà nội dung chuyển tải. Nếu ko hiểu nội dung, ta ko thể lặp lại lời người kia. Vì thế mà trong giai đoạn đầu học ngoại ngữ mỗi lần nghe 1 câu tiếng Anh thì trong đầu phải dịch ra được tiếng Việt thì mới yên tâm, ko thì…câu ấy vô nghĩa.
Nhưng đó là lối học sinh ngữ ngược chiều.Tôi biết 6 ngôn ngữ, trong đó có 3 ngôn ngữ thành thạo nghe nói đọc viết: Việt-Anh-Pháp, tôi thấy rằng trong các ngôn ngữ tôi biết thì, 1 cách khách quan, nghe và nói tiếng Việt là khó nhất(vì ở phương tây, ko có ngôn ngữ nào mà mình đổi cao độ của một từ thì nghĩa từ ấy lại thay đổi: ma-má-mà-mạ-mã-mả). Nhưng các bạn,cũng như tôi, đều ko có vấn đề gì cả với cái sinh ngữ khó vào bậc nhất ấy
Tuy nhiên, các thầy cô dạy chúng ta nghe nói tiếng Việt chẳng phải là những vị chuyên viên ngôn ngữ như các thầy cô ngoại ngữ mà ta học tại các trường. Thầy dạy tiếng Việt chúng ta là tất cả những người quanh ta từ ngày ta ra đời: cha mẹ, anh chị, hàng xóm, bạn bè…nghĩa là đại đa số những người chưa có một giờ sư phạm nào cả, thậm chí ko có một khái niệm nào về văn phạm tiếng Việt. Thế mà ta nghe tiếng Việt thoải mái và nói như sáo. Còn tiếng Anh thì ko thể như thế được. Ấy là vì đối với tiếng Việt, chúng ta học theo tiến trình tự nhiên, còn ngoại ngữ thì ta học theo tiến trình phản tự nhiên.
Từ lúc sinh ra chúng ta đã NGHE mọi người nói tiếng Việt chung quanh(mà chẳng bao giờ ta phản đối:"tôi chẳng hiểu gì cả, đừng nói nữa" Mới sinh thì biết gì mà hiểu & phản đối).Sau một thời gian dài từ 9 tháng đến 1 năm, ta mới NÓI những tiếng nói đầu tiên(từng chữ một),mà ko hiểu mình nói gì. Vài năm sau vào lớp mẫu giáo mới học ĐỌC, rồi vào lớp 1 (6 năm sau khi bắt đầu nghe) mới tập VIẾT. Lúc đó, dù chưa biết viết thì mình đã nghe đưọc tất cả những gì người lớn nói rồi (kể cả điều mình chưa hiểu).Như vậy, tiến trình học tiếng Việt của chúng ta là Nghe-Nói-Đọc-Viết. Giai đoạn dài nhất là nghe & nói, rồi sau đó từ vựng tự thêm vào mà ta ko bao giờ bỏ thời gian học từ ngữ. Và ngữ pháp (hay văn phạm) thì đến cấp 2 mới học qua loa, mà khi xong trung học thì ta đã quên hết 90% rồi.
Nhưng tiến trình ta học tiếng Anh (hay bất cứ ngoại ngữ nào) thì hoàn toàn ngược lại.
Thử nhìn lại xem: Trước tiên là viết một số chữ và chưa thêm nghĩa tiếng Việt nếu cần. Và kể từ đó, học càng nhiều từ vựng càng tốt, kế đến là học văn phạm, rồi lấy từ vựng ráp vào cho đúng với văn phạm mà VIẾT thành câu! Rồi loay hoay sửa cho đúng luật! Sau đó thì tập ĐỌC các chữ ấy trúng được chừng nào hay chừng ấy, và nhiều khi lại đọc một âm tiếng Anh bằng một âm tiếng Việt (vd: fire, fight, five, file…đều được đọc là ‘phai’). Sau đó mới tới giai đoạn NÓI, mà ‘nói’ đây có nghĩa là Đọc Lớn Tiếng những câu mình viết trong đầu mình, mà ko thắc mắc người đối thoại có hiểu 'message' của mình hay ko vì mình chỉ lo là nói có sai văn phạm hay ko. Lúc bấy giờ mới khám phá rằng những câu mình viết thì ai cũng hiểu, như khi mình nói thì chỉ có mình và…Thượng Đế hiểu thôi, còn người bản xứ (tiếng Anh) thì ‘huh -huh’ dài cổ như cổ cò! Thế là học nói bằng cách sửa đổi phát âm những từ nào chưa chuẩn cho đến khi người khác có thể hiểu được.
Sau thời gian dài thật dài, mình khám phá rằng mình từng biết tiếng Anh & nói ra thì người khác hiểu tàm tạm, nhưng khi họ nói thì mình ko nghe được gì cả (nghĩa là nghe ko hiểu gì cả). Lúc bấy giờ mới tập NGHE & rồi đành bỏ cuộc vì cố gắng mấy cũng ko hiểu được những gì người ta nói.
Vấn đề là ở đó: chúng ta đã học tiếng Anh ngược với tiến trình tự nhiên, vì quá thông minh và có quá nhiều kinh nghiệm. Tiến trình ấy là Viết-Đọc-Nói-Nghe!
Vì thế, muốn nghe & nói tiếng Anh, chuyện đầu tiên là phải quên đi kinh nghiệm & trí thông minh, để trở lại trạng thái ‘sơ sinh & con nít’, đừng sử dụng quá nhiều chất xám để phân tích, lý luận, dịch thuật!
Quá thông minh: vì mình ko thể nào chấp nhận nghe một câu mà mình ko hiểu: cần phải hiểu một câu nói gì trước khi nghe tiếp câu thứ 2, nếu ko thì mình ko buồn nghe tiếp.
Quá kinh nghiệm: Cuộc đời đã dạy ta ko nghe những gì người khác nói mà chỉ hiểu những gì mà nội dung chuyển tải. Nếu ko hiểu nội dung, ta ko thể lặp lại lời người kia. Vì thế mà trong giai đoạn đầu học ngoại ngữ mỗi lần nghe 1 câu tiếng Anh thì trong đầu phải dịch ra được tiếng Việt thì mới yên tâm, ko thì…câu ấy vô nghĩa.
Nhưng đó là lối học sinh ngữ ngược chiều.Tôi biết 6 ngôn ngữ, trong đó có 3 ngôn ngữ thành thạo nghe nói đọc viết: Việt-Anh-Pháp, tôi thấy rằng trong các ngôn ngữ tôi biết thì, 1 cách khách quan, nghe và nói tiếng Việt là khó nhất(vì ở phương tây, ko có ngôn ngữ nào mà mình đổi cao độ của một từ thì nghĩa từ ấy lại thay đổi: ma-má-mà-mạ-mã-mả). Nhưng các bạn,cũng như tôi, đều ko có vấn đề gì cả với cái sinh ngữ khó vào bậc nhất ấy
Tuy nhiên, các thầy cô dạy chúng ta nghe nói tiếng Việt chẳng phải là những vị chuyên viên ngôn ngữ như các thầy cô ngoại ngữ mà ta học tại các trường. Thầy dạy tiếng Việt chúng ta là tất cả những người quanh ta từ ngày ta ra đời: cha mẹ, anh chị, hàng xóm, bạn bè…nghĩa là đại đa số những người chưa có một giờ sư phạm nào cả, thậm chí ko có một khái niệm nào về văn phạm tiếng Việt. Thế mà ta nghe tiếng Việt thoải mái và nói như sáo. Còn tiếng Anh thì ko thể như thế được. Ấy là vì đối với tiếng Việt, chúng ta học theo tiến trình tự nhiên, còn ngoại ngữ thì ta học theo tiến trình phản tự nhiên.
Từ lúc sinh ra chúng ta đã NGHE mọi người nói tiếng Việt chung quanh(mà chẳng bao giờ ta phản đối:"tôi chẳng hiểu gì cả, đừng nói nữa" Mới sinh thì biết gì mà hiểu & phản đối).Sau một thời gian dài từ 9 tháng đến 1 năm, ta mới NÓI những tiếng nói đầu tiên(từng chữ một),mà ko hiểu mình nói gì. Vài năm sau vào lớp mẫu giáo mới học ĐỌC, rồi vào lớp 1 (6 năm sau khi bắt đầu nghe) mới tập VIẾT. Lúc đó, dù chưa biết viết thì mình đã nghe đưọc tất cả những gì người lớn nói rồi (kể cả điều mình chưa hiểu).Như vậy, tiến trình học tiếng Việt của chúng ta là Nghe-Nói-Đọc-Viết. Giai đoạn dài nhất là nghe & nói, rồi sau đó từ vựng tự thêm vào mà ta ko bao giờ bỏ thời gian học từ ngữ. Và ngữ pháp (hay văn phạm) thì đến cấp 2 mới học qua loa, mà khi xong trung học thì ta đã quên hết 90% rồi.
Nhưng tiến trình ta học tiếng Anh (hay bất cứ ngoại ngữ nào) thì hoàn toàn ngược lại.
Thử nhìn lại xem: Trước tiên là viết một số chữ và chưa thêm nghĩa tiếng Việt nếu cần. Và kể từ đó, học càng nhiều từ vựng càng tốt, kế đến là học văn phạm, rồi lấy từ vựng ráp vào cho đúng với văn phạm mà VIẾT thành câu! Rồi loay hoay sửa cho đúng luật! Sau đó thì tập ĐỌC các chữ ấy trúng được chừng nào hay chừng ấy, và nhiều khi lại đọc một âm tiếng Anh bằng một âm tiếng Việt (vd: fire, fight, five, file…đều được đọc là ‘phai’). Sau đó mới tới giai đoạn NÓI, mà ‘nói’ đây có nghĩa là Đọc Lớn Tiếng những câu mình viết trong đầu mình, mà ko thắc mắc người đối thoại có hiểu 'message' của mình hay ko vì mình chỉ lo là nói có sai văn phạm hay ko. Lúc bấy giờ mới khám phá rằng những câu mình viết thì ai cũng hiểu, như khi mình nói thì chỉ có mình và…Thượng Đế hiểu thôi, còn người bản xứ (tiếng Anh) thì ‘huh -huh’ dài cổ như cổ cò! Thế là học nói bằng cách sửa đổi phát âm những từ nào chưa chuẩn cho đến khi người khác có thể hiểu được.
Sau thời gian dài thật dài, mình khám phá rằng mình từng biết tiếng Anh & nói ra thì người khác hiểu tàm tạm, nhưng khi họ nói thì mình ko nghe được gì cả (nghĩa là nghe ko hiểu gì cả). Lúc bấy giờ mới tập NGHE & rồi đành bỏ cuộc vì cố gắng mấy cũng ko hiểu được những gì người ta nói.
Vấn đề là ở đó: chúng ta đã học tiếng Anh ngược với tiến trình tự nhiên, vì quá thông minh và có quá nhiều kinh nghiệm. Tiến trình ấy là Viết-Đọc-Nói-Nghe!
Vì thế, muốn nghe & nói tiếng Anh, chuyện đầu tiên là phải quên đi kinh nghiệm & trí thông minh, để trở lại trạng thái ‘sơ sinh & con nít’, đừng sử dụng quá nhiều chất xám để phân tích, lý luận, dịch thuật!