cinderella42
05-01-2011, 09:21 AM
Việc NXB Giáo dục công bố tăng giá sách giáo khoa (SGK) khiến không ít người băn khoăn, lo lắng trong bối cảnh đã có quá nhiều mặt hàng tăng giá
Cần đưa SGK vào diện bình ổn
Trao đổi với PV Thanh Niên, GS Phạm Tất Dong, nguyên Phó trưởng Ban Khoa giáo T.Ư, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Khuyến học VN và GS Văn Như Cương - Hiệu trưởng trường THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội) đều nói: ở không ít nước, khi đã phổ cập giáo dục là SGK được Nhà nước phát miễn phí cho người học. Ở nước ta, nếu không làm được việc này thì cũng nên tính toán lại giá bán SGK cho phù hợp, tránh cho người dân, đặc biệt là người dân ở vùng sâu, vùng xa, người dân nghèo phải chịu thêm gánh nặng khi tất cả các mặt hàng thiết yếu đều tăng cao như hiện nay.
Giá SGK năm học 2011-2012
Theo bảng giá SGK năm 2011 mà NXB Giáo dục công bố, tất cả đầu sách đều tăng giá so với năm 2010. Tăng ít nhất là 400 đồng, nhiều nhất là 2.500 đồng/cuốn. Bộ rẻ nhất là SGK lớp 2 gồm 6 cuốn giá 45.300 đồng (giá cũ 38.900 đồng), bộ đắt nhất là SGK lớp 5 (9 cuốn) là 78.300 đồng (giá cũ 67.200 đồng). Cấp THCS, giá cao nhất là bộ SGK lớp 8 (13 cuốn) 124.200 đồng (giá cũ 105.500 đồng). Bộ đắt nhất so với tất cả các cấp học là sách lớp 12 chương trình chuẩn ngoại ngữ tiếng Anh gồm 13 cuốn giá 143.200 đồng (giá cũ 122.500 đồng).
GS Văn Như Cương đề xuất: “Cũng giống như việc tăng giá điện thời gian vừa qua, không nên áp dụng một mức giá SGK tăng đồng loạt trên toàn quốc”. Ông giải thích thêm: “Mức tăng vài chục nghìn đồng có thể là bình thường với những gia đình khá giả, nhưng với phần đông gia đình khó khăn, khoản tiền này sẽ là gánh nặng. Do vậy, đối với khu vực thành thị thì áp dụng một mức giá khác; vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa thì thậm chí nên giảm giá bán. Bên cạnh đó, cần mở rộng đối tượng được cấp phát SGK miễn phí, được mượn SGK để sử dụng hơn”.
GS Phạm Tất Dong cho rằng, Nhà nước cần có một chiến lược về giá SGK, coi đây là một trong những mặt hàng thiết yếu cần được bình ổn giá. Đồng tình quan điểm trên, theo GS Cương nói: “Cần giữ mức giá ổn định trong vòng bao nhiêu năm. Nếu thực sự NXB lỗ ở một thời điểm nào đó thì Nhà nước cần có chính sách bù lỗ cho NXB”.
Lời hay lỗ?
Trao đổi với PV Thanh Niên, về nguyên nhân tăng giá SGK hiện nay, ông Nguyễn Minh Khang, Phó tổng giám đốc NXB Giáo dục cho biết: “Theo thẩm định của Cục Quản lý giá, năm 2010 doanh thu SGK của NXB Giáo dục là 522 tỉ đồng, lỗ 100 tỉ đồng. Chúng tôi đã phải lấy các nguồn thu tài chính khác huy động để bù vào”. Ông Khang còn cho rằng, mức tăng đáng ra phải cao hơn. “Có 11 khoản chi phí để thực hiện SGK thì chúng tôi chỉ được điều chỉnh 5 khoản là giấy in, công in, lãi vay, bao bì, tem chống giả. Còn 6 khoản không được điều chỉnh là khấu hao tài sản, chi phí quản lý, lương, phát hành, chế bản, nhuận bút. Vì còn phải thực hiện nhiệm vụ chính trị nên chúng tôi phải huy động các nguồn thu khác bù vào”, ông Khang nói.
Tuy nhiên, không ít ý kiến dư luận hiện nay cho rằng, việc độc quyền trong in ấn và phát hành SGK của NXB Giáo dục đã dẫn tới việc giá SGK tăng. Nhắc tới doanh thu của NXB Giáo dục, dư luận vẫn coi đây là một doanh nghiệp có mức lợi nhuận khổng lồ. Còn nhớ, theo kết luận của Thanh tra Chính phủ năm 2008, trong 4 năm rưỡi (từ 2002 - 2007), NXB Giáo dục đã thu về tới hơn 345 tỉ đồng lợi nhuận (trong đó cao nhất là năm 2003 với gần 94 tỉ đồng).
Tỷ lệ hoa hồng phát hành ở NXB Giáo dục mấy năm qua bình quân là 24% so với giá bìa, các nhà trường được nhận tỷ lệ này ít nhất là 10% đối với SGK và hơn 20% đối với sách tham khảo của NXB. Nếu lỗ thì sao có thể chiết khấu cao như vậy?
GS Phạm Tất Dong từng phát biểu: “Đã từng làm quản lý giáo dục, tôi biết lợi nhuận của NXB Giáo dục cũng khổng lồ bởi họ độc quyền việc in SGK của cả nước”. GS Văn Như Cương, với tư cách là tác giả viết SGK đã chỉ ra rằng: “Có sự bất hợp lý trong việc phân bổ chi phí ở tất cả các khâu. Ví dụ, chi phí cho phát hành lên tới 30% so với giá bìa nhưng tác giả sách thì tối đa chỉ được 7%... Tác giả viết SGK Toán (THPT) như tôi thì nhuận bút chỉ được khoảng 10 triệu đồng, chia cho 4 - 5 người, nhưng chi phí cho khâu phát hành thì gấp 4 - 5 lần”. GS Cương đặt vấn đề: “Tôi được biết, tỷ lệ hoa hồng phát hành ở NXB Giáo dục mấy năm qua bình quân là 24% so với giá bìa, các nhà trường được nhận tỷ lệ này ít nhất là 10% đối với SGK và hơn 20% đối với sách tham khảo của NXB. Nếu lỗ thì sao có thể chiết khấu cao như vậy?”.
Từ thực tế đó, GS Cương cho rằng, nếu hỗ trợ người dân bằng cách giảm chi phí ở tất cả các khâu in ấn, vận chuyển, phân phối... thì sẽ không nhất thiết phải tăng giá SGK. Còn GS Phạm Tất Dong thì phát biểu: “Nên xóa bỏ độc quyền in ấn SGK. Nội dung sách vẫn do Bộ GD-ĐT quản lý, nhưng việc in ấn có thể chuyển giao cho các địa phương”.
Cần đưa SGK vào diện bình ổn
Trao đổi với PV Thanh Niên, GS Phạm Tất Dong, nguyên Phó trưởng Ban Khoa giáo T.Ư, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Khuyến học VN và GS Văn Như Cương - Hiệu trưởng trường THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội) đều nói: ở không ít nước, khi đã phổ cập giáo dục là SGK được Nhà nước phát miễn phí cho người học. Ở nước ta, nếu không làm được việc này thì cũng nên tính toán lại giá bán SGK cho phù hợp, tránh cho người dân, đặc biệt là người dân ở vùng sâu, vùng xa, người dân nghèo phải chịu thêm gánh nặng khi tất cả các mặt hàng thiết yếu đều tăng cao như hiện nay.
Giá SGK năm học 2011-2012
Theo bảng giá SGK năm 2011 mà NXB Giáo dục công bố, tất cả đầu sách đều tăng giá so với năm 2010. Tăng ít nhất là 400 đồng, nhiều nhất là 2.500 đồng/cuốn. Bộ rẻ nhất là SGK lớp 2 gồm 6 cuốn giá 45.300 đồng (giá cũ 38.900 đồng), bộ đắt nhất là SGK lớp 5 (9 cuốn) là 78.300 đồng (giá cũ 67.200 đồng). Cấp THCS, giá cao nhất là bộ SGK lớp 8 (13 cuốn) 124.200 đồng (giá cũ 105.500 đồng). Bộ đắt nhất so với tất cả các cấp học là sách lớp 12 chương trình chuẩn ngoại ngữ tiếng Anh gồm 13 cuốn giá 143.200 đồng (giá cũ 122.500 đồng).
GS Văn Như Cương đề xuất: “Cũng giống như việc tăng giá điện thời gian vừa qua, không nên áp dụng một mức giá SGK tăng đồng loạt trên toàn quốc”. Ông giải thích thêm: “Mức tăng vài chục nghìn đồng có thể là bình thường với những gia đình khá giả, nhưng với phần đông gia đình khó khăn, khoản tiền này sẽ là gánh nặng. Do vậy, đối với khu vực thành thị thì áp dụng một mức giá khác; vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa thì thậm chí nên giảm giá bán. Bên cạnh đó, cần mở rộng đối tượng được cấp phát SGK miễn phí, được mượn SGK để sử dụng hơn”.
GS Phạm Tất Dong cho rằng, Nhà nước cần có một chiến lược về giá SGK, coi đây là một trong những mặt hàng thiết yếu cần được bình ổn giá. Đồng tình quan điểm trên, theo GS Cương nói: “Cần giữ mức giá ổn định trong vòng bao nhiêu năm. Nếu thực sự NXB lỗ ở một thời điểm nào đó thì Nhà nước cần có chính sách bù lỗ cho NXB”.
Lời hay lỗ?
Trao đổi với PV Thanh Niên, về nguyên nhân tăng giá SGK hiện nay, ông Nguyễn Minh Khang, Phó tổng giám đốc NXB Giáo dục cho biết: “Theo thẩm định của Cục Quản lý giá, năm 2010 doanh thu SGK của NXB Giáo dục là 522 tỉ đồng, lỗ 100 tỉ đồng. Chúng tôi đã phải lấy các nguồn thu tài chính khác huy động để bù vào”. Ông Khang còn cho rằng, mức tăng đáng ra phải cao hơn. “Có 11 khoản chi phí để thực hiện SGK thì chúng tôi chỉ được điều chỉnh 5 khoản là giấy in, công in, lãi vay, bao bì, tem chống giả. Còn 6 khoản không được điều chỉnh là khấu hao tài sản, chi phí quản lý, lương, phát hành, chế bản, nhuận bút. Vì còn phải thực hiện nhiệm vụ chính trị nên chúng tôi phải huy động các nguồn thu khác bù vào”, ông Khang nói.
Tuy nhiên, không ít ý kiến dư luận hiện nay cho rằng, việc độc quyền trong in ấn và phát hành SGK của NXB Giáo dục đã dẫn tới việc giá SGK tăng. Nhắc tới doanh thu của NXB Giáo dục, dư luận vẫn coi đây là một doanh nghiệp có mức lợi nhuận khổng lồ. Còn nhớ, theo kết luận của Thanh tra Chính phủ năm 2008, trong 4 năm rưỡi (từ 2002 - 2007), NXB Giáo dục đã thu về tới hơn 345 tỉ đồng lợi nhuận (trong đó cao nhất là năm 2003 với gần 94 tỉ đồng).
Tỷ lệ hoa hồng phát hành ở NXB Giáo dục mấy năm qua bình quân là 24% so với giá bìa, các nhà trường được nhận tỷ lệ này ít nhất là 10% đối với SGK và hơn 20% đối với sách tham khảo của NXB. Nếu lỗ thì sao có thể chiết khấu cao như vậy?
GS Phạm Tất Dong từng phát biểu: “Đã từng làm quản lý giáo dục, tôi biết lợi nhuận của NXB Giáo dục cũng khổng lồ bởi họ độc quyền việc in SGK của cả nước”. GS Văn Như Cương, với tư cách là tác giả viết SGK đã chỉ ra rằng: “Có sự bất hợp lý trong việc phân bổ chi phí ở tất cả các khâu. Ví dụ, chi phí cho phát hành lên tới 30% so với giá bìa nhưng tác giả sách thì tối đa chỉ được 7%... Tác giả viết SGK Toán (THPT) như tôi thì nhuận bút chỉ được khoảng 10 triệu đồng, chia cho 4 - 5 người, nhưng chi phí cho khâu phát hành thì gấp 4 - 5 lần”. GS Cương đặt vấn đề: “Tôi được biết, tỷ lệ hoa hồng phát hành ở NXB Giáo dục mấy năm qua bình quân là 24% so với giá bìa, các nhà trường được nhận tỷ lệ này ít nhất là 10% đối với SGK và hơn 20% đối với sách tham khảo của NXB. Nếu lỗ thì sao có thể chiết khấu cao như vậy?”.
Từ thực tế đó, GS Cương cho rằng, nếu hỗ trợ người dân bằng cách giảm chi phí ở tất cả các khâu in ấn, vận chuyển, phân phối... thì sẽ không nhất thiết phải tăng giá SGK. Còn GS Phạm Tất Dong thì phát biểu: “Nên xóa bỏ độc quyền in ấn SGK. Nội dung sách vẫn do Bộ GD-ĐT quản lý, nhưng việc in ấn có thể chuyển giao cho các địa phương”.